Rząd chce się rozprawić z fałszywymi SMS-ami i połączeniami służącymi wyłudzeniom

Mężczyzna trzymający smartfona
Mężczyzna trzymający smartfona
Fot. Pexels

Usługi telekomunikacyjne są coraz częściej i w coraz bardziej wyszukany sposób wykorzystywane przez cyberprzestępców do oszustw i wyłudzeń. Dotychczasowe przepisy w niewystarczający sposób regulują tę kwestię, dlatego w KPRM przygotowano projekt ustawy o zwalczaniu nadużyć w komunikacji elektronicznej, który jest w tej chwili na etapie opiniowania.

Przewiduje on m.in. wprowadzenie wzorca wiadomości SMS o charakterze smishingowym i stworzenie listy domen internetowych, które służą wyłącznie do wyłudzeń danych i środków finansowych. Na dostawców poczty elektronicznej i firmy telekomunikacyjne zostaną też nałożone nowe obowiązki w zakresie bezpieczeństwa, za których niedopełnienie grozić będą kary.

– Ustawa o zwalczaniu nadużyć w komunikacji elektronicznej to jest akt prawny, który ma wykorzystać dostępną już dzisiaj technologię do tego, aby zwalczać przestępczość, która w ostatnich miesiącach i latach stała się szczególnie dotkliwa dla obywateli i przedsiębiorców. Chodzi przede wszystkim o podszywanie się pod kogoś i doprowadzenie do tego, aby oddał dostęp do swoich zasobów albo rozporządzał pieniędzmi w sposób niezgodny ze swoim interesem – mówi agencji Newseria Biznes Janusz Cieszyński, sekretarz stanu w KPRM i rządowy pełnomocnik ds. cyberbezpieczeństwa.

Projekt ustawy o zwalczaniu nadużyć w komunikacji elektronicznej został opublikowany 15 czerwca br. na stronie Rządowego Centrum Legislacji. Przeszedł już uzgodnienia międzyresortowe i konsultacje publiczne, a w tej chwili jest na etapie opiniowania. Celem nowej regulacji ma być ograniczenie skali nadużyć i zapewnienie bezpieczeństwa użytkownikom w dobie nasilających się ataków wykorzystujących usługi telekomunikacyjne.

Wyłudzanie danych

Projekt skupia się przede wszystkim na przeciwdziałaniu tzw. spoofingowi, czyli wyłudzaniu danych (np. informacji o karcie kredytowej) albo infekowaniu telefonu za pomocą odpowiednio spreparowanej wiadomości SMS, oraz eliminacji przypadków tzw. Caller ID spoofingu, czyli zmiany identyfikatora rozmówcy na zaufany albo rozpoznawalny dla adresata w celu nakłonienia go do określonego zachowania.

– Chcemy takim zjawiskom przeciwdziałać, ponieważ ich skala i szkodliwość społeczna stale rośnie – podkreśla Janusz Cieszyński. – Dlatego wspólnie z rynkiem, przedsiębiorcami z branży telekomunikacyjnej wypracowaliśmy rozwiązania, które, po pierwsze, uniemożliwią wykonanie połączeń telefonicznych, które podają się za połączenie z numeru innego niż faktyczny. Druga kwestia to ograniczenie możliwości rozsyłania na masową skalę SMS-ów phishingowych zawierających złośliwą treść. Chcemy, żeby takie wzorce niebezpiecznych wiadomości były wspólnie przetwarzane przez operatorów telekomunikacyjnych i w momencie wykrycia u choćby jednego były wyłączane dla całej populacji i dla wszystkich przedsiębiorców.

Zgodnie z projektem na przedsiębiorców telekomunikacyjnych zostanie nałożony obowiązek blokowania SMS-ów zawierających treści zgodne ze wzorcem wiadomości przekazanym przez CSIRT NASK. Jego zadaniem będzie z kolei uruchomienie (w terminie trzech miesięcy od wejścia w życie nowej ustawy) systemu teleinformatycznego przekazującego wzorce takich wiadomości. Do tego systemu podłączeni będą nie tylko operatorzy, ale również Komendant Główny Policji i Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej.

– Kolejną kwestią jest też dodatkowe zabezpieczenie dla poczty elektronicznej, tzn. wprowadzenie protokołów bezpieczeństwa, które sprawią, że wiarygodność nadawcy będzie znacznie wyższa niż do tej pory i uniemożliwi podszycie się pod kogoś innego – wyjaśnia sekretarz stanu w KPRM.

Nowa ustawa nałoży też dodatkowe obowiązki na dostawców poczty elektronicznej (dla co najmniej 500 tys. użytkowników). Będą oni zobowiązani do zapewnienia mechanizmu uwierzytelnienia poczty.

Nadużycia w komunikacji elektronicznej

Co ważne, regulacja wprowadzi też definicję pojęcia „nadużycia w komunikacji elektronicznej”. Za takie nadużycie ma być uważane świadczenie usługi telekomunikacyjnej lub korzystanie z urządzeń telekomunikacyjnych niezgodnie z ich przeznaczeniem lub przepisami prawa, którego celem lub skutkiem jest wyrządzenie szkody przedsiębiorcy komunikacyjnemu bądź użytkownikowi końcowemu lub osiągnięcie nienależnych korzyści.

Jak wyjaśnia CERT Polska w raporcie „Krajobraz bezpieczeństwa polskiego internetu 2021”, Caller ID spoofing jest możliwy dzięki specjalnym bramkom internetowym VoIP, z których można wykonywać połączenia z wykorzystaniem dowolnego numeru telefonu. Bramki te wykorzystują słabości protokołów używanych w sieciach komórkowych, co oznacza, że operatorzy sieci komórkowych często nie są w stanie zweryfikować, czy połączenie, w ramach którego jest prezentowany numer, faktycznie pochodzi z karty SIM, która jest zarejestrowana dla danego numeru. Caller ID spoofing jest techniką powszechnie używaną również w atakach phishingowych, gdzie przestępcy podszywają się pod bank lub lokalny komisariat policji. Podobny spoofing można zastosować również w przypadku wiadomości SMS, by podstawić dowolny numer lub nazwę w polu nadawcy. W ubiegłym roku zespół CERT Polska, działający w ramach NASK, odnotował prawie 200-proc. wzrost incydentów phishingowych. Stanowiły one 75 proc. spośród prawie 30 tys. unikalnych incydentów bezpieczeństwa, które zarejestrował CERT Polska w 2021 roku.

Jakie kary dla oszustów?

– Jeżeli chodzi o kary, które przewiduje ten projekt, to są to z jednej strony kary dla osób, które dopuszczają się takich przestępstw, i one wynoszą od trzech miesięcy do pięciu lat pozbawienia wolności. To wydaje się adekwatne, jeżeli popatrzymy na inne czyny zabronione w Kodeksie karnym – mówi minister Janusz Cieszyński. – Natomiast jeżeli chodzi o kary dla przedsiębiorców, one są podobne jak w innych przypadkach i uzależnione od przychodu, to jest do 3 proc. rocznego obrotu.

Fakultatywne kary administracyjne – nakładane w drodze decyzji przez Prezesa UKE – będą grozić tym podmiotom (przedsiębiorcom telekomunikacyjnym i dostawcom poczty elektronicznej), które nie wywiążą się należycie z nowych obowiązków w zakresie przeciwdziałania nadużyciom w komunikacji elektronicznej.

– Trzeba jednak pamiętać o tym, że wysokość tych kar, jeżeli sobie to wyliczymy, patrząc na największych graczy, to nigdy w historii nie była nałożona na takim poziomie, jeżeli chodzi o inne organy, takie jak np. Urząd Komunikacji Elektronicznej. Więc myślę, że chodzi przede wszystkim o to, żeby wskazać, że podmioty świadczące usługi telekomunikacyjne muszą po prostu na poważnie brać te kwestie bezpieczeństwa, ponieważ w przeciwnym razie te kary mogą być dla nich naprawdę dotkliwe – mówi sekretarz stanu w KPRM.

Autorzy projektu zwracają uwagę, że nowa regulacja jest potrzebna, ponieważ ani Europejski Kodeks Łączności Elektronicznej, ani ustawa Prawo telekomunikacyjne nie zapewniają odpowiednich ram prawnych w celu przeciwdziałania nadużyciom w telekomunikacji elektronicznej, które ostatnimi czasy są coraz bardziej powszechne. Świadczy o tym m.in. fakt, że środki zapobiegające takim nadużyciom przedsięwzięły już między innymi Wielka Brytania (prowadzenie listy numerów, z których nie są inicjowane połączenia) i Stany Zjednoczone (stosowanie narzędzi umożliwiających uwierzytelnienie informacji adresowej połączenia).

Źródło: Newseria.pl

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.